Blog Karola Jasienicy

Grupa 2 - brodawczaki

  • piątek, 11 stycznia 2013
    • Karier

      Pochodzenie

      Fot. Z. Jakubanis

            Hodowla karierów od dawna cieszy się dużą popularnością. Wiele hodowców uważa, że poza karierami żadna inna rasa nie zasługuje na uwagę. Polska nazwa rasy jest transkrypcją angielskiego słowa carrier, które znaczy tragarz, posłaniec. Nie ma więc ona nic wspólnego z przekonaniem niektórych hodowców i autorów, że wywodzi się ona od słowa karo, czyli tzw. koloru występującego w kartach do gry.

            Kariery – to bardzo stara rasa. Pierwszy opis kariera ukazał się w literaturze hodowlanej  w roku 1735, autorstwa Moor’a.

            Historia powstania kariera jest tak zawikłana i niejasna, jak historia powstania angielskiego dragona. Protoplaści karierów przywiezieni zostali – prawdopodobnie przez Holandię – na Wyspy Brytyjskie z Iranu, Bliskiego Wschodu i Afryki Pół­nocnej. Byli oni materiałem wyjściowym dla wielu ras, głównie dragonów i karierów. W li­te­raturze angielskiej protoplasta kariera i dragona występuje pod nazwą – horseman pigeon (gołąb jeździec). Protoplaści kariera stopniowo byli przekształcani według planu ustalonego przez Anglików. Dzięki licznym krzyżówkom powstał współczesny karier.

            Angielskie kariery pierwotnie były  używane jako gołębie pocztowe, co zachowane zostało w ich nazwie. Takie też było przeznaczenie przodków karierów na Bliskim Wschodzie.

            Po ustabilizowaniu istotnych cech kariera,  bardzo szybko stały się one popularne w całej Europie. Początkowo na kontynencie były bardzo drogie, ale z biegiem czasu stawały się coraz tańsze. Dzisiaj hodowane są we wszystkich krajach Starego Kontynentu.  W okresie potęgi kolonialnej Wielkiej Brytanii zawiezione zostały na wszystkie kontynenty. Poza Europą hodowane są w Ameryce, Azji, Afryce i dalekiej Australii. 

      Budowa

            Karier jest gołębiem rosłym, wysokim, z długą, cienką szyją i dumnie wzniesioną głową. Oczy są żywe i zdradzają dużą inteligencję gołębia.

            Najbardziej charakterystyczna u karierów jest głowa, która jest stosunkowo wąska i dość długa. Ciemię jest płaskie, a tylko część tylna głowy jest zaokrąglona. Długi jest także dziób, a odległość od końca dzioba do środka oka powinna wynosić od 50 do55 mm. U młodych karierów, które nie mają jeszcze rozwiniętych woskówek, wyraźnie widać, że linia czoła i ciemienia jest przedłużeniem linii dzioba. Głowa kariera powinna być noszona poziomo.

            Oczy powinny być koloru od pomarańczowego do czerwonego. Jaśniejsze mogą być jedynie u brązowych i brązowopłowych. U białych są ciemne. U szeków mogą być ciemne lub czerwone, a to w zależności od tego, czy oczy okalają białe, czy też innego koloru pióra. Brwi o delikatnej strukturze powinny być szerokie, jasne, u starszych gołębi trójrzędowe, przyle­ga­ją­ce i dokładnie okalające gałkę oczną. Zarówno ze­wnę­trzna, jak i wewnę­trzna kra­wędź brwi powinna mieć kształt okręgu. Jakiekolwiek załamania są błędem. U mło­­dych ptaków odległość brwi od woskówek powinna być duża, aby w późniejszym wieku ptaka nie stykały się z woskówkami. Ponadto brwi powinny być napięte, bowiem w przeciwnym wypadku wewnętrzna strona brwi staje się zbyt pofałdowana i wygląda jak woreczek na łzy, a co jest niemile widziane.

            Skąd wzięło się przekonanie, że wewnętrzna krawędź brwi powinna mieć kształt rombu? To przekonanie utrwaliło się głównie wśród hodowców Europy Środkowej. Dawne opisy kariera nic o takiej deformacji wewnętrznej krawędzi brwi nie wspominają. Dawne i współczesne  rysunki pokazują oko kariera z brwią w kształcie okręgu.

            E. A. Terlecki w swojej książce pt. Chów gołębi (Lwów 1907), na stronach od 218 do 224 opisuje kariera i umieszcza trzy rysunki. Nie pisze o wewnętrznej krawędzi brwi, że powinna mieć kształt rombu lub karo. Nie wynika to także w przedstawionych rysunków.

             W 1925 roku ukazało się w Würz­burgu 3. wydanie książki Schach­tzabel’a z Halle a. Sale, pt.  Illustiertes Prachtwek sämlicher Tauben – Rassen, w której umieszczony został rysunek grupy karierów z wyraźnym karo w oczach. Rysunek nie przedstawia większej wartości. Występujące na nim gołębie nie przypominają wysoko rasowych karierów, znanych nam z wcześniejszych rysunków. Mają krótkie szyje i niskie nogi. Warto zaznaczyć, że autor opisując kariera, nic nie wspomina o „karo w oku”. Pisze o okrągłych brwiach i zaznacza, że brwi nie powinny się stykać z woskówkami. Być może, że właśnie ten nie najlepszy rysunek zaważył na prze­konaniu niektórych hodo­wców, że karier powinien mieć wewnętrzną krawędź brwi w kształcie karo. I chyba temu rysunkowi dali się zwieść twórcy wzorca kariera,  dotąd obowiązującego w Polsce. Stary wzorzec czeski, z roku 1974 pisze o rombie w oku kariera. Najnowszy wzorzec z roku 2008 mówi o okrągłych pierścieniach brwi u angielskiego kariera.

            Wystarczy się przyjrzeć wzorcowemu rysunkowi kariera, znajdującemu się we wzorcu europejskim, aby przekonać się, że owe karo jest niewskazane. Wiele mówiący jest także rysunek z wzorca australijskiego, na którym wyraźnie widać, że wewnętrzna brew jest okrągła.

             Ulrich Lahme w książce pt. Alles über Rassetauben, B 3. s. 47nn (Reutlingen 2001) pisze, że brwi u kariera nie mogą być gąbczaste i wyglądać jak torebka na łzy.  Horst Schmidt (Warzentaube ind Bagdette, Reutlingen 2006, s. 10nn) domaga się, aby wewnętrzna krawędź brwi dobrze przylegała i obejmowała oko. Jest to zrozumiałe, wszak deformacja, która u starych ka­rierów często jest wynikiem in­fekcji, nie może być regułą we wzorcu. Do deformacji brwi u wszystkich brodawczaków i ba­gdet dochodzi na skutek zaniedbań pielęgnacyjno-hodowlanych. Gołębie z deformacją brwi powinny być karane na wystawach utratą punktów. 

            Bardzo charakterysty­czne u ka­­­rie­ra są woskówki. W pierw­szym roku rozwijają się woskówki na górnej części dzioba, w drugim i trzecim roku zaczynają rozwijać się woskówki także na dolnej części dzioba, aby w czwartym roku objąć cały dziób. Woskówki u wieloletnich gołębi mają kształt orzecha włoskiego.  Przez pierwsze trzy lata woskówki dojrzewają. Najwyższy punkt woskówek powinien się znajdować na środku, są biało przypudrowane. Mocno rozbudowane woskówki po­winny zostać miękkie, a puder na woskówkach nie powinien zatykać otworów nosowych. U wszystkich odmian barwnych dziób powinien być jasny. Nieco ciemniejszy może być u czarnych.  U niebieskich i czarnych dopuszcza się tzw. muszkę na końcu dzioba. 

           Dopiero po czwartym roku życia kariery mają w pełni rozwinięte woskówki, później – z biegiem lat – stają się bardzo wielkie, utrudniające wychowanie młodych. Przy ocenie karierów, jak przy ocenie indianów, dragonów i innych brodawczaków,  powinno się więc brać pod uwagę wiek gołębi.                                        

            Kariery mają dość długi tułów, plecy płaskie i lekko opadające i tworzące z ogonem jedną linię. Szyja musi być długa i smukła, przy tułowiu tylko lekko poszerzona, możliwie pionowo wznosząca się, bez węzła bagdetowego.

            Kariery mają pierś umiarkowanie szeroką i mostek nieco wysunięty do przodu.

            Skrzydła są silne, długie, dobrze przykrywające plecy, w ramionach nieco wysunięte do przodu. Lotki nie powinny dotykać ogona, a także nie krzyżować się z sobą.

            Ogon musi być długi, dobrze zwarty.  Nie może dotykać podłoża.

            Nogi są silne, długie, nieupierzone, w stawie skokowym możliwie zgięte, uda dobrze uwydatnione, palce dobrze rozwarte. Skrzydła, uda i piersi są dobrze umięśnione. Słabe jest jednak upierzenie karierów, jak zresztą u wielu dawnych ras używanych do przenoszenia wiadomości. 

      Kolory i rysunek

            Kariery występują w następujących kolorach: białym, czarnym, brązowym, czekoladowym (dun), czerwonym, żółtym, niebieskim, niebieskopłowym, czerwonopłowym, żółtopłowym, brązowopłowym. Znane są także niebieskie grochowe. Często kariery występują z rysunkiem szekowatości. Szeki mogą występować we wszystkich powyżej wymienionych kolorach. Kolory powinny być intensywne i czyste. Niezwykłą intensywnością barwy cechują się czarne kariery. Jednakże przy ocenie na wystawach najważniejsza nie jest barwa upierzenia karierów, ani rysunek, lecz ich budowa. Hodowca powinien dążyć do wyhodowania gołębi o intensywnych kolorach, jak też dążyć, aby linie pomiędzy kolorami u szeków były wyraźne.

      Warto wiedzieć

            Kariery mogą być hodowane zarówno w wolierze, jak i w wolnej hodowli. Obecne karieray zatraciły dawny zmysł orientacji w terenie i dlatego często się gubią, jak również padają ofiarami drapieżników. Najbardziej cenne okazy hodowcy trzymają w wolierach.

            Ze względu na to, że kariery są gołębiami dużymi, przede wszystkim wysokimi, przeto potrzebują dużych boksów do gniazdowania. Właściwie kariery powinny samodzielnie wychowywać swoje młode i nie powinna zachodzić potrzeba posługiwania się mamkami. Jednak stare gołębie mają bardzo silnie rozwinięte woskówki, przeto lepiej wieloletnie gołębie parować z młodymi. Wielu hodowców karierów wypracowało sobie własny model hodowli i pozyskiwania młodych gołębi.

            Kariery wymagają dość dużo dobrej karmy, w której powinno być różne ziarno. Niezbędny jest stały dostęp do dodatków mineralnych. Brak minerałów bardzo szybko można zauważyć. Młode kariery wówczas nie upierzają się należycie, a stare mają trudności z właściwym przepierzeniem. Hodowca powinien stałe kontrolować stan woskówek i brwi. Nie mogą być one zabrudzone, aby nie rozwijały się w nich drobnoustroje i nie dochodziło do deformacji tych charakterystycznych dla rasy znaków.

            Karierom nakładamy obrączki o średnicy 9 mm.

      Szczegóły wpisu

      Tagi:
      brak
      Kategoria:
      Autor(ka):
      mku841
      Czas publikacji:
      piątek, 11 stycznia 2013 17:11
  • piątek, 24 października 2008
    • Dragon

      Dragony są typowymi brodawczakami.

      Pochodzenie dragonów jest niepewne, wręcz zagadkowe. Z pewnością współczesne dragony pochodzą z Anglii i są wynikiem wielowiekowej pracy hodowlanej angielskich hodowców. Pojawiły się na wyspach brytyjskich mniej więcej w tym samym czasie co karier. Opisywano dragony w literaturze od 1735 roku.

      Zarówno dragony i kariery miały blisko spokrewnionych przodków, przywiezionych z Bliskiego Wschodu. W literaturze angielskiej protoplasta dragona występuje pod nazwą – Horseman pigeon. Niemcy nazywali go Reiter-Taube, Ritter-Taube (jeździec, rycerz, dragon). Po­cząt­kowo dragony były hodowane w dwóch typach (Londyn, Birmingham). Obecnie obowiązuje jeden wzorzec.

      Sylwetka dragona jest wyjątkowa i nie posiada żadnej repliki w postaci innej rasy. Da się wpisać w kwadrat (lub prostokąt o bokach przybliżonych do siebie), w którym głowa znajduje się w górnym rogu kwadratu, a linia grzbietu i ogona stanowi jego przekątną. Ogon, stosunkowo krótki, nie dotyka podstawy kwadratu. Grzbiet i ogon ułożone są więc w stosunku do poziomu pod kątem 45o. Ale za to dragon nosi głowę poziomo, a w postawie paradnej dziób nieco podnosi, jakby patrzył w niebo lub zrywał się do lotu.

      Dziób jest średniej długości, tępo zakończony, mocny. Dolna jego część jest lustrzanym odbiciem górnej. Obie części winny dobrze do siebie przylegać. Woskówki nosowe, które rosną przez całe życie ptaka, u starszych gołębi rozpoczynają się od jednej trzeciej dzioba i biegną do czoła, tworząc z nim jedną linię, u ptaków młodych tworzą klin dobrze dopasowany do czoła. U starszych dragonów w dolnej części dzioba dopuszczalne są  niewielkie brodawki, jednakże niemile widziane.

      Głowa od brwi w kierunku dzioba ukształtowana jest kli­no­wo. Patrząc na nią z góry tworzy z dziobem także klin. Oczy dragonów są żywe, błyszczące, pomarańczowe, czerwone i rubinowoczerwone, a to w zależności od koloru upierzenia. Brew powinna być podwójna, zwężająca się w tylnej części oczu, a więc niesymetryczna. Nie może występować ponad górną linię głowy. U dragonów z czarnym dziobem brew jest niebieskoszara, z rogowym dziobem jasna, a u ptaków z  jasnym dziobem cielista. Także u białych jest cielista, biało przypudrowana.

      Głowa powinna być mocno osadzona w szyi. W miej­scu spotkania głowy z szyją zauważalne jest wysklepienie, delikatny garb (niem. Hengstnaken). Szyja pełna, krótka, tylko nieznacznie zwężająca się ku górze. Sama szyja jest stosunkowo krótka, noszona pod kątem, pierś zaś pełna, zaokrąglona i nieco wysunięta do przodu, lecz nie poza linię prostopadłą, przechodząca przez koniec dzioba. Tułów powinien być zwarty i tworzyć w postawie paradnej kąt 45 stopni. Nogi zaś są mocne, szeroko osadzone, nieopierzone nieco przesunięte do tyłu i dlatego może się wydawać, że dragon jest w każdej chwili gotowy do lotu. Skrzydła ma dragon mocne, szerokie, przylegające, dobrze przykrywające plecy. Upierzenie powinno być sprężyste i przylegające do ciała.

      Dragony występują w pięciu podstawowych kolorach: białym, czarnym, niebieskim, czerwonym i żółtym.

      Najbardziej typową budowę posiadają dragony niebieskie z dwoma czarnymi pasami. Dragony niebieskie mają pięknie ukształtowaną głowę, a co za tym idzie dziób i brwi. Licznie występują także niebieskie dragony z ciemnymi plamkami na skrzydłach (grochowe). Pióra na szyi niebieskich dragonów powinny mieć połysk metaliczno-zielony, a brwi  muszą być szare. 

       Bardzo piękne są dragony czarne. Czerń powinna być głęboka, a szyja mieć metaliczny, zielonkowaty połysk. Jednakże daleko im do czerni, występującej np. u hiszpanów, czy duńskich lotnych. Dziób czarnych dragonów, jak u niebieskich jest zawsze czarny. Spotyka się dragony czarne, na skrzydłach których dostrzec można ciemniejsze pasy. Nie jest to wada całkowicie dyskwalifikująca. Zazwyczaj są to osobniki o pięknej budowie.

      Białe dragony mają oczy ciemne i cielistą, biało przypudrowaną obwódkę. Upierzenie zdrowego białego dragona ma połysk srebrzysty, szczególnie na szyi. Praca hodowców białych dragonów powinna się skupić na poprawieniu wielkości woskówek oraz ujednoliceniu pokroju. Spotyka się także dragony białe o rubinowych oczach i rogowym dziobie. Nie jest to albinos, lecz potomek w drugim lub kolejnym pokoleniu czerwonych lub żółtych szymli.

      Efektownie i przybliżone w budowie do dragonów niebieskich są czerwonopłowe oraz żółtopłowe. Pióra na szyi żółtopłowych mają odcień różowy, a czerwonopłowych czerwono-zielony. Czerwonopłowe i żółtopłowe – analogicznie jak u niebieskich – mogą mieć odpowiedniego koloru plamki (grochowe). Znane są też szymle (grizli) niebieskie, czerwone i żółte. U szymli wymaga się, aby pigmenty na skrzydłach były w miarę równo rozłożone. Piękne szymle można uzyskać wówczas, kiedy niebieskiego szymla kojarzy się z niebieskim z pasami, czerwonego zaś szymla  z czerwonym, a żółtego z żółtym.

      Ostatnio dzięki pracy hodowlanej wielu miłośników dragonów spotyka się czarne tygrysy, czarne, niebieskie i płowe nakrapiane, a także plamiste (szeki) we wszystkich kolorach.

      Z hodowli powinno się usuwać dragony o delikatnej budowie, cienkim i długim dziobie, kanciastej głowie, bez tzw. końskiej szyi, oraz gołębie, które już w pierwszym roku życia mają bardzo duże woskówki i szerokie brwi.

      Dragonom nakładamy obrączki o średnicy 9 mm.

      Dragony hoduję od kilkunastu lat i posiadam dragony czarne, czerwone, białe i czerwonopłowe.

       

      Adres do korespondencji: mku841@escobb.com.pl

       

       Zobacz mój artykuł w Wolierze nr 3/2006 (37) 

       

       

      Szczegóły wpisu

      Tagi:
      brak
      Kategoria:
      Autor(ka):
      mku841
      Czas publikacji:
      piątek, 24 października 2008 16:33