Blog Karola Jasienicy

Wpis

niedziela, 25 października 2009

Szpaki

     Szpaki, chociaż gołębie, trochę przypominają kolorem swoich imienników (sturnus vulgaris), znanych w całej Europie, a przysparzających wiele kłopotów sadownikom. Ale niczym więcej nie przypominają szpaków, przylatujących wczesną wiosną do parków i naszych ogrodów, gnieżdżących się w dziuplach starych drzew oraz w odpowiednio przygotowanych dla nich budkach.

    Szpaki, należące do grupy V – barwne, znane już były w XVI wieku w Schwarzwaldzie w Niemczech. Stąd rozprzestrzeniły się na południowe Niemcy, a następnie na wszystkie regiony nad Renem i Łabą. Obecnie hodowane są w całej Europie. W południowych Niemczech hodowano przede wszystkim czarne szpaki. W Turyngii, gdzie powstało wiele ras gołębi, szczególnie kolorowych, wyhodowano szpaki niebieskie. O popularności szpaków niechaj świadczy fakt, że klub hodowców szpaków liczy w Niemczech około 250 członków.

     Na wystawach w Polsce od pewnego czasu pokazywane są nieliczne okazy szpaków, głównie szpaki czarne z ciemnymi głowami oraz szpaki łyski. Ale hodowane są już także szpaki o rysunku mnisim.

Budowa

Szpaki, niezależnie od barwy, są gołębiami typu polnego. Chociaż są to gołębie niezbyt duże, to jednak mocne, zwinne w locie, przede wszystkim bardzo czujne. Nie łatwo dają się zaskoczyć drapieżnikom. Nawet w gołębniku są czujne, a niezbyt zwinny hodowca ma duże kłopoty ze złapaniem swoich ptaków.

     Poszczególne odmiany nieco różnią się w budowie od siebie. Najstarsza odmiana szpaka ciemnogłowego jest dosyć przysadzista o nieco wysuniętej piersi. Szpaki łyski mają stosunkowo wydłużony korpus, a jako, że zawsze są gotowe do lotu, noszą głowę nieco wysuniętą do przodu. Pierś także musi być nieco wysunięta do przodu. Zresztą przypominają nieco budową pokrewne im gołębie, a mianowicie południowoniemieckie łyski. Z grupy szpaków szpaki mnichy są najdrobniejsze, ale za to o najbardziej ciekawym rysunku.

    Głowa szpaka powinna być podłużnie zaokrąglona, o lekko wysklepionym czole i ciemieniu. Szpaki z kolorowymi głowami nie posiadają na głowie żadnej ozdoby z piór. Łyski mają stojącą koronkę zakończoną rozetami, szpaki mnichy zaś czubek. Ze względu na ozdoby z piór, wydaje się, że głowa u łysków i mnichów jest bardziej płaska aniżeli u szpaków z ciemnymi głowami. U szpaków z ciemnymi głowami oczy są ognistoczerwone, u pozostałych ciemne. Tzw. oczy złamane, a więc niejednolicie kolorowe są dużym błędem. Oczy powinny być obramowane wąskimi i mało widocznymi brwiami, u mnichów i łysków od jasno cielistych do czerwonych, u ciemnogłowych odmian ciemna.

     Dziób o średniej długości, osadzony jest w głowie pod kątem rozwartym, najmniejszym u ciemnogłowych, a najbardziej rozwartym u szpaków mnichów. Kolor dzioba jest także zróżnicowany. U wszystkich odmian mnichów, a także u ciemnogłowych czerwonych i żółtych powinien być zdecydowanie cielisty, u łysków górna część dzioba cielista, zaś dolna część czarna. U pozostałych odmian czarny. 

     Podgardle powinno być dobrze wykrojone, szczególnie u ciemnogłowych. Szyja u wszyst­kich odmian jest średnio długa, w okolicy ramion dobrze wypełniona i rozszerzająca się w kierunku dobrze zaokrąglonej piersi. Szpaki o zapadniętych piersiach powinny być usuwane z hodowli. Podobnie dość długie plecy powinny być zaokrąglone i nieco opadające, szczególnie u szpaków mnichów, w kierunku ogona.

     Szpaki, jak wszystkie gołębie należące do grupy V, mają dość długie skrzydła, dające im zwinność i sprawność w locie. Bezwzględnie powinny spoczywać na długim i zwartym ogonie. Całe upierzenie musi być zwarte, przylegające do tułowia, głowy i szyi.

Szpaki stoją na stosunkowo krótkich, zawsze nieupierzonych, koloru czerwonego nogach. Tylko u gołębi młodych dopuszcza się nieco ciemne nogi. Obowiązkowo pazurki muszą być czarne, a jedynie u mnichów jasne.

Rysunek i kolory

     Wszystkie szpaki bezwzględnie muszą być kolorowe, mieć białe pasy i księżyc na piersiach, lub białą wstęgę, poprzetykaną czarnymi punkcikami o szerokości około 15 mm. Powinna znajdować się wokół szyi i z tyłu zbiegać się z rysunkiem tzw. serca. Księżyc zaś znajdować się powinien w dolnej części szyi. Powstaje on dzięki piórom, które w tym miejscu mają białe końcówki z delikatną, czarną i połyskującą zielono obwódką. Półksiężyc powinien być około 3 cm szeroki i podwójnie długi. Musi się u góry i u dołu wyraźnie odcinać od podstawowej barwy, być bez luk, a końce półksiężyca powinny mieć ostre zakończenia, które nie mogą sięgać do tylnej części szyi. Rysunek sięgający na tylną część szyi i na piersi jest błędem.  Pasy powinny być czysto białe, wąskie, bez przerw, biegnące przez całą szerokość tarcz, na górze w miarę możliwości  rozdzielone (zob. rys. nr 1).

Znane są szpaki czarne, niebieskie, czerwone i żółte. Te cztery kolory dają z czterema różnymi rysunkami dwadzieścia sześć odmian barwnych. Można wszystkie odmiany opisać w odniesieniu do kolorów, jednakże opis taki nie będzie przejrzysty. Znacznie lepsze jest odwołanie się do występujących u szpaków czterech podstawowych rysunków (zob. rysunek nr 2).

Szpaki z białymi pasami, bez dodatkowego rysunku na tarczach skrzydeł występują w czterech wariantach: szpaki ciemnogłowe, z białym ogonem, łyski i mnichy.

1. Szpaki ciemnogłowe charakteryzują się tym, że nie mają na głowie żadnego rysunku. Pióra ciemnogłowych czarnych powinny mieć zielony połysk, bez dodatku koloru brązowego i sitowatości na lotkach i ogonie. Kolor niebieskich ciemnogłowych powinien być czysty, na skrzydłach równomiernie rozłożony, lotki zaś powinny być tak jasne, jak to tylko możliwe. Rysunek na skrzydłach u ciemnogłowych niebieskich biało łuskowatych powinien być wyraźny. Białe łuski obowiązkowo muszą mieć czarne obrzeżenie. Barwa u ciemnogłowych czerwonych i żółtych powinna być czyta, zdecydowana.

2. Znane są białogony czarne, niebieskieniebieskie biało łuskowate. Nad woskówkami znajduje się małe białe czółko, w ogonie zaś powinno być dwanaście białych sterówek. Klin powinien być kolorowy, pokrywa ogona biała.

3. Pięknie prezentują się łyski. Występują w kolorze czarnym, niebieskim. Niebieskie mogą być również biało łuskowate. Jak nazwa wskazuje, łyski powinny mieć białą łyskę, która jest odgraniczona prostą linią, biegnącą od kąta dzioba przez oczy lub przez ich dolną krawędź i sięgać do koronki, zakończonej rozetami. Łyska musi być biała na całej szerokości i długości. Muszka między kątem dzioba a okiem jest pożądana, ale nie wymagana.

4. Coraz większą popularnością cieszą się ostatnio szpaki mnichy. Obowiązkowo muszą mieć wyraźny rysunek mnicha, a więc białą głowę, od 7 do 9 lotek zewnętrznych, ogon z pokrywą i klinem. Wszystkie linie rozgraniczające biel od koloru powinny być wyraźne. Szpaki mnichy mają wąski i wysoko osadzony spiczasty czubek. Znane są mnichy czarne niebieskie i niebiesko łuskowate.

     Odmianą szpaka ciemnogłowego są szpaki marmurkowe. U marmurkowych tarcze skrzydeł powinny być z możliwie małymi, białymi łuskami w kształcie trójkąta. Łuskowatość powinna być równomierna na całych tarczach. Lotki pierwszego rzędu obowiązkowo muszą mieć rysunek zięby. Szpaki marmurkowe mogą być także białogonami, łyskami i mnichami. U wszystkich odmian marmurkowych podstawowym kolorem jest czerń.

     Odmianą szpaka ciemnogłowego są także szpaki srebrno łuskowate. Srebrno łuskowate mają na szyi białą wstęgę poprzetykaną czarnymi punkcikami, o szerokości ok. 15 mm. Tarcze na skrzydłach są białe, lecz każde pióro zakończone jest rysunkiem podobnym do grotu strzały w kolorze czarnym lub niebieskim. Serce i górna część grzbietu powinny mieć ten sam rysunek. Rysunek zięby na lotkach u czarnych jest obowiązkowy. Szpaki srebrno łuskowate występują w kolorze czarnym i niebieskim. Niebieskie niekoniecznie muszą mieć na lotkach rysunku zięby.

     Dużymi błędami w budowie jest słaba budowa, upierzone nogi, słaby lub źle usytuowany czubek lub koronka. Dużymi błędami w kolorze są: zbyt ciemny kolor niebieski, matowy czarny, bez połysku, rdza na księżycu i pasach, widoczna sitowatość na lotkach. Dużymi błędami w rysunku są: brak rysunku zięby u odmian, które ten rysunek mieć powinny, za jasna łuskowatość u łuskowatych; wadliwa łyska, ciemna górna część dzioba u łysków, krzywa lub wąska koronka bez rozet; u białogonów brak białego czółka oraz mniej niż dwanaście białych sterówek; u mnichów dużo białych piór przy odbycie, mniej niż 7 i więcej niż 9 białych lotek (Różnica między ilością białych lotek w skrzydłach nie może być większa aniżeli dwa pióra), szeroki czubek, plamisty dziób.

Uwagi

     Hodowla szpaków jest łatwa i niełatwa. Łatwa, bo są to gołębie żywotne, dość płochliwe i dlatego trudno je złapać drapieżnikom. Trudna, bowiem u niektórych odmian, szczególnie u  srebrno łuskowatych niełatwo osiągnąć właściwy rysunek. Pomimo tego warto się potrudzić, aby mieć w swoim gołębniku ciekawe odmiany.

Posiadam szpaki: czarne łyski, szpaki ciemnogłowe niebieskie biało łuskowate oraz srebrno łuskowate, mnichy niebieskie srebrno łuskowate.

Szpakom nakładamy obrączkę nr 7.

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Kategoria:
Autor(ka):
mku841
Czas publikacji:
niedziela, 25 października 2009 14:52

Polecane wpisy

  • Turgawski mnich

    Gołębie należące do grupy 5. można podzielić według pochodzenia, ale także według charakterystycznego dla danych grup rysunku. Bardzo ciekawy rysunek posiadają

  • Lucerneńskie złotopierśne

    Pochodzenie Z zamiłowaniem do hodowli gołębi kolorowych spotykamy się nie tylko uŁużyczan, Saksończyków, Frankończyków, mieszkańców Turyngii, południowych Nie­m

  • Turyńska jaskółka

    Pochodzenie Turyńska jaskółka, obok turyńskiej czajki jest najbardziej typowym gołębiem, nale­żącym do grupy 5, wyhodowanym w Turyngii w Niemczech. Ludność zam